Termik Kalitesi

Moderatörler: Eğitmen, Yardımcı Eğitmen

Termik Kalitesi

Mesajgönderen türker türk tarih Pzt Eki 19, 2015 10:54 pm

İyi bir XC günü ile sıradan bir uçuş günü arasındaki fark nedir? Neden
bazen hava daha mavi ve daha canlı renktedir? Kümülüs bulutu yoksa hiç
termik yok mudur?

Orta okulda coğrafya dersinde anlatılan bir fiziksel olay vardır. Her
100m yükseldiğimiz hava 1 derece soğur. Bazı kitaplarda bu oran 100m
de 1.5 derecedir. Termik hareketler için bu oran çok belirleyicidir.
Hava sıcaklığını yükseklikle azalma oranı belirli bir eşiğin altında
ise stabil ve üzerinde ise instabil hava koşulları oluşur. Stabil hava
dikey hareketlerin sönümlendiği, uzun süre devam edemediği koşullar,
instabil hava ise dikey hareketlerin hızlanarak devam ettiği koşullar
demektir.

Örneğin bir uçuş bölgesinde bazı günler çok iyi termik oluşumu olurken
bazen koşullar benzer olduğu halde hatta güneş tepede cayır cayır
olduğu halde ciddi termik oluşumları olmayabilir. Aynı bölgede iki üç
gün ara ile güneş de tepede olduğu halde termik oluşması ya da
oluşmaması havanın stabil ya da instabil olmasına bağlıdır.

Termiğin yerde ısındıktan sonra kopması için ortam sıcaklığı ile
termik sıcaklığı arasında belirli bir farkın olması gerekir. Bu
sıcaklık farkı 3-5 derece dolaylarındadır. Termiğin yükselmeye devam
edebilmesi için bu sıcaklık farkının korunması gerekir. Aksi durumda
termik ve ortam aynı sıcaklıta olur ve yoğunlukları eşitlendiği için
yükselme hareketi biter (stabil koşullar).

Stabil ve instabil koşulların gözlenmesine neden olan eşik, dry
adiabatic lapse rate (DALR) yani kuru adyabatik sıcaklık değişim
oranıdır. Kuru: Çiğlenmemiş, bağıl nem oranı %100'den düşük hava.
Adyabatik: Etrafı ile ısı alışverişi yapmayan. DALR, termiğin, balonun
ya da herhangi bir hava kütlesinin yükseldikçe soğuma oranıdır.
Örneğin ovadan kopan bir termik 25 derece ise 1000m yükseldiğinde
sıcaklığı 15 derece (salladım) olacaktır.

Environmental lapse rate (ELR), çevresel/ortam sıcaklık değişim
oranıdır. Yani atmoferin sıcaklık profilidir ve hergün birbirinden
farklı olabilir. Meteoroloji balonu ile ölçülür. ELR'nin DALR'den
büyük olması durumunda, diğer bir değişle yükseldikçe ortam sıcaklığı
termik sıcaklığına göre daha hızlı azalırsa, termik ve ortam
arasındaki sıcaklık farkı giderek büyür yani termiğin yükselme eğilimi
artar. Belirli bir noktaya kadar termik hızlanarak devam eder. Bunun
tam tersi durumunda termik ile ortam arasındaki sıcaklık farkı azalır
ve sonunda biter.

Ayrıntılarda boğulmayalım.

Basınç: Alçak basınç yükselme eğiliminde (yavaş da olasa yükselir)
olan havadır ve bu durum ELR'yi arttırır. Yüksek basınç çöken
yada çökme eğiliminde hava yaratır, ELR azalır.

Yani, yüksek basınç stabil koşullar getirir. Termik oluşumları çok
daha zayıf olur. Başlangıç uçuşları için
uygun koşullar yaratabilir. Alçak basınç ise instabil koşullar
yaratır. Termikler kuvvetli olur.
Bulutlanma (cumulus) görülebilir, hatta instabilite çok yüksek ise Cb
oluşumları muhtemeldir.

Sabah uyanınca: Gökyüzünü incelediğimizde temelde iki tip hava
koşulunu (stabil/instabil) birbirinden ayırt edebiliriz.
Stabil hava tozun ve dumanların dağılmasına izin vermez ve şehir
merkezi, çukur bölgeler üzerinde 200-400 m yüksekliğinde koyu renkli
bir tabaka oluşturur. İnstabil hava ise masmavi bir gökyüzü olarak
kendini hemen belli eder. Sabah erken başlayan bulutlanma (cumulus)
instabil hava habercisidir.

Alıntıdır Yazan Yiğit YILDIRIM
Hayat cesurları sever...
türker türk
Yardımcı Eğitmen
 
Mesajlar: 49
Kayıt: Prş Ara 13, 2012 1:23 am
Ad-Soyad: Türker Türk

Dön Meteoroloji

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir

cron